Кірыліца ў сеціве - Ѳ (Тэта, фіта)
Кірыліца ў сеціве - Ѳ (Тэта, фіта)
  Першая старонка
  .бел
  .рф
  .укр
  .срб
  .бг
  .мкд
  .мон
  .қаз
  .рус
  .москва
  .дети
  .сайт
  .онлайн
  .орг
  .ею
  СТНІЛ
  СУЛС
  Лічыльнік
  Азбука Сьвету (АС)
  => А (Азъ)
  => Б (Букі)
  => В (Вѣ́ді)
  => Г (Глаголь)
  => Д (Добро)
  => Е (Еслі)
  => Ж (живѣ́те)
  => Ѕ (ѕѣло)
  => З (Земля)
  => И (Іжэ, І Васьмярычнае, І-8)
  => І, І-дзесятковае
  => Ї
  => Ћ, ћ (чье)
  => К (Какѡ)
  => Л (Людиѥ)
  => М (Мысьлеце)
  => Н (Нашъ)
  => О (Онъ)
  => П (Пакой)
  => Р (Рцы)
  => С (Слова)
  => Т (Твердо)
  => У, (Ук)
  => Ф (Ферт)
  => Х (Хер)
  => Ѡ (О вялікае, О мэга)
  => Ц (Цы)
  => Ч (Чэрвь)
  => Ш (Ша)
  => Щ (Шта)
  => Ъ (Еръ)
  => Ы (Еры)
  => Ь (Ерь, мяккі знак)
  => Ѣ (Яць)
  => Ю (Йу)
  => ІА (А зь й)
  => ІЕ
  => Ѧ (Я)
  => Ѫ (УО)
  => Ѩ (ІЯ)
  => Ѭ (ІУО)
  => Ѯ (Ксі)
  => Ѱ (Псі)
  => Ѳ (Тэта, фіта)
  => Ѵ (Іжыца)
Ѳ, ѳ (тэта, або фіта) — перадапошні знак стара- і царкоўнаславенскай кірыліцы, апошняя (пасьля выйсьця з ужытку пад канец 19 стагодзьдзя іжыцы) знак расейскае азбукі да 1917 году. Да 1897 выкарыстоўвалася ва ўдмурцкай азбуцы. Паходзіць ад грэцкага знаку тэта (Θ, θ); мае такое ж лікавае значэньне — 9 (хоць у азбуцы звычайна стаіць не на 9-м месцы, а ў канцы). У кірыліцы выглядае як  (у некаторых почырках і друках сярэдняя рыса перасякае круг заўважна ніжэй сярэдзіны ці нават дакранаецца яго зьнізу, што можа прыводзіць да зьмешваньня гэтага знаку з Д). У пачатку глаголіцы, як мяркуюць, тэта адсутнічала; у пазьней сустракаецца запазычаны ці то наўпроста з грэцкага, ці то нават з кірыліцы знак , ня мелі лікавага значэньня. Назва «тэта» злучана з навагрэцкім чытаньнем слова θῆτα як [тх]эта. У паўднёваславенскім чытаньні (да якой прыналежаў і стараславенская мова) чыталася як [т], чым тлумачыцца, у прыватнасьці, нябытнасьць (устаўнога) «л» у слове карынцяне. У расейскіх і царкоўнаславенскіх пісмах усходнеславенскага пераводу чыталася заўсёды як [ф] і прыкладна да сярэдзіны 18 стагодзьдзя ўжывалася як адзін з выглядаў знаку Ф (ферт). З сярэдзіны 18 стагодзьдзя ў царкоўнаславенскай, а ўсьлед за ёй і ў расейскай пісьмовасьці тэта выкарыстоўваецца: толькі ў словах, запазычаных з грэцкай мовы (ці пры яго пасярэдніцтве), і толькі на месцы грэцкай тэты. Прыклад напісаньне ў імёнах Ѳеодоръ (гутарковае Ѳёдоръ) і Филиппъ: таму што па-грэцку яны Θεόδωρος і Φίλιππος. Пётр Першы, уводзячы грамадзянскі друк, перш (1707—1708) скасаваў знак «ферт» (Ф), зрабіўшы тэту адзіным спосабам выразу гуку [ф]; але неўзабаве (1710) адрозьненьне Ф/Ѳ па царкоўнаславенскай мове было адноўлена. Правапісныя ж навіны 1917—1918 гг., наадварот, скасавалі тэту з паўсюднай заменай яе на Ф.


=> Chcesz darmową stronę ? Kliknij tutaj! <=